Sanatla Yaşam
ANASAYFA HABER ARA FOTO GALERİ VİDEOLAR ANKETLER SİTENE EKLE RSS KAYNAĞI İLETİŞİM

HABER ARA


Gelişmiş Arama

ZİYARETÇİ SAYACI

E) Türk Bayrağı

Ulviye Savtur

15 Ağustos 2014, 23:43

Ulviye Savtur

Düğün Bayrağı olarak düğünlerde kullanılan Ay-Yıldızlı Türk Bayrağını çeşitli yörelerimizde derlenen kullanılış biçimleri ile ve Düğün evreleri ile anlatalım. Tokat İli Odaba (Sevindik) köyünde daha önce sözünü ettiğimiz Fındık Bayrağın yanında köy genç kızlarının sandığında yine kendilerinin hazırladığı bir de BEZ BAYRAK bulunur. Gelecek bir düğün çağrısında baba uygun görürse kız bu bayrakla birlikte düğüne katılmaktadır. Gelin almaya gidiş törenlerinde gençler arasında at yarışları yapılır. Yarışa katılan gençlerden biri kızlardan bu bayrakları isterler. Kızlar da yanlarında bayraklar varsa bayrağı yoksa bir ipek mendili delikanlıya verirler. Yarışlarda arkadan yetişen öndekinin koluna dokunursa öndeki yarışçı bayrağı devretmek zorundadır. Bitiş noktasında bayrak kimde ise onda kalır. Bu BEZ BAYRAK çeşitli boyutlarda olabilir. Bayrağın kenarlarında boydan boya şekerler dizilidir. Bu şekerler bayrağı kazanacak olan yarışçının ağzının tatlanması içindir. Bayrağın sol üst köşesinde ipek bir mendil takılıdır. Ay-Yıldızın üzerinde ise bir para kesesi dikilidir. Bu kese ya renkli motiflerle ya da boncuklarla işlenmiştir. Sağ üst köşeye ise erkek çorabı iliştirilmiştir. Çorabın alt kısmında ağızlık, tespih, sigaranın sol yanında kibrit takılıdır. Yıldızın altına rastlayan kısımda ise tarak, tarağın altında bir ayna bulunur. Mendilin altına rastlayan kısımda da tabanca bağı, onun altında da boncuklarla işlenmiş bir saat kabı ilişiktir. Bursa Orhaneli İlçesinde düğüne hangi köylerden kimlerin çağrılacağı ve çağrılılardan kimlerin hangi evde kondurulacağı hakkında danışıkta bulunmak üzere oğlan babası tarafından köy ileri gelenlerine BAYRAK YEMEĞİ (DANIŞIK YEMEĞİ-EKMEĞİ) verilir. Buna BAYRAK KALDIRMALIK da denir. Bu yemek düğün BAYRAĞININ AÇILMASI üzerine verilir. (Aynı gelenek Kayseri çevresinde de görülmektedir.) Nevşehir'de yemek yenip kahve içildikten sonra oğlan evi komşu büyüklerine hayırlı bir iş olduğunu düğün yapacaklarını uygun bir dille anlatır. Onlar da rıza gösterirler. Bunun üzerine komşu delikanlılar BAYRAK KALDIRIRLAR. Bayrak Kaldırmak en büyük samimiyet işaretidir. Bu nedenle akraba ve komşular arasında kırgınlık olmaması için daha önceden anlaşarak bayrağı kimin kaldıracağı belirlenir. Sivas Türkmenlerinde BAYRAK DONATILIR. Ucuna en kıymetli ve renkli tüleklerden üç çeşit tülek dikilir. Bayrağı topluluğun yanına getirirler. Topluluktaki hoca bayrak üzerine bir aşir okur. Dua edilir. İyi niyet temennileriyle bayrak, anası babası hayatta olan bir gencin eline verilerek köyün mezarlığına gidilir. Beş altı gençle birlikte bayrağı taşıyan genç mezar çevresini üç kez dolaşarak dua ederler. Daha sonra da silah atarak geri dönerler ve bayrağı gelin gelecek oğlan evinin kapısının sağ yanına dikerler. Sağdıç varsa bir bayrak da sağdıç evinin kapısı önüne dikilir. Çorum'da köy kızları delikanlılara ertesi gün oduna gidileceğini bildirirler. O gün delikanlılar balta ve satırlarını alarak hayvanlarına binip dağa ormana çıkarlar. Odun yapılır. Köye ilk odun yükünü getiren delikanlıya düğün sahibi bahşiş verir. Diğerleri de toplu olarak köye girerlerken davulcu onları karşılar. Birlikte köye dönülür. Aynı gün bir diğer delikanlı grubu da üzerine BAYRAKLAR dikilmiş kağnılarla öğütülmek üzere değirmene giderler. Dönüşlerinde yine davul zurna ile karşılama yapılır. Anadolu düğünlerinde düğüne başlama günü değişik olmakla birlikte düğün oğlan evine BAYRAK DİKİLMESİ' si ile başlar. Bayrak dikme ya da asma işinden sonra köyün imamı ve ileri gelenleri oğlan evine gelerek düğün için süslenip hazırlanan kurbanı tekbir ile keserler. Silahlar sıkılır ve davulcu ilk tokmağı vurur. Davul vurulup kurban kesilirken köylüler ve yakın akrabalar, komşular durumlarına göre ortaya para atarlar. Düğün sahibi bu paraları düğün giderlerine harcar. İlk düğünü yakınları yapar. Adana'da Bayrak dikimine gelenlere oyalı mendil armağan edilir. İçel'de Bayrak, gelin gelinceye kadar oğlan evinin damında asılı kalır. Kırşehir ve Köylerinde bu bayrağın ucuna elma ve soğan da takılmaktadır. Tekirdağ'da da bu bayrağa, bayrak taşıyana armağan olmak üzere kumaş bağlanır. Anadolu'da yine değişik günlerde yapılan gelin alma ya da gelin göçürme sırasında oluşturan düğün alayının en önünde DÜĞÜN BAYRAĞI bulunmaktadır. Sorgun'da ise bayrak, BAYRAKTAR adı verilen bir genç tarafından taşınır. Bayraktarlık ahilik dönemlerinden kalma bir gençlik örgütü olup Bayraktar, Yiğitbaşı ve Odabaşı adı verilen belli başlı üç gençten oluşur. Örgütün başlıca görevleri köyde düğünleri yönetmek, düğün için çevre köylerden gelen konuklarla ilgilenmek, onları barındırmaktır. Ayrıca köy gençlerinin içki içmemesi, kumar oynamaması, yolsuzluk yapmamalarının sağlanması gibi sosyal görevleri de üstlenirler. Örgütün başı olan BAYRAKTAR' ın en önemli görevi düğün törenlerinde BAYRAK KALDIRMAK ve BAYRAK TAŞIMAK' dır. Bu bayrak, kutsal bir emanet olarak bayraktardan bayraktara devredilir ve tören bitiminde belli bir yerde özenle saklanır. Düğün ya da SEYMEN ALAYI gelin almaya SALAVALAR söyleyerek hareket eder. Bayraktar ya da arkadaşlarından birisi salavatın esas kısmını oldukça yüksek bir sesle söyler. Yelebi bayrağın yelebi Dolandık geldik Şam'ı Haleb'i Mezitözü'nde yatan Elvan Çelebi Elvan Çelebi aşkına verelim salavat. der. Düğün alayını oluşturan kalabalık hep bir ağızdan Allah Allah İllallah, Verelim Muhammed'e Salavat, Sallaley Muhammed diye bağrışırlar. Sivas'ta, eğer gelin başka köyden ise bayraktar ve arkadaşlarının görevi bir kat daha önem kazanır. Kız evi köyüne giderlerken oğlan tarafı alayını kız tarafı alayı karşılar. İki kafile birbirlerine yaklaşınca oğlan tarafının bayraktarı bayrağı yere paralel olarak ileri doğru uzatır, her iki kafile de durur. Kız tarafı bayraktarı oğlan tarafı bayraktarına; Bayraktar bayrağı kaldır Yönünü kıbleye döndür Pirine bir selam gönder Verelim Muhammed'e salavat Salavat sallü âlâ Muhammed der. Bayrak yukarı kalkar, bu kez oğlan tarafı bayraktarı; Bayraktar bayrağı kaldırdı Pirine selam gönderdi Yüzünü kıbleye dönderdi Verelim Muhammed'e salavat Salavat sallü âlâ Muhammed diye karşılık verir. Kız tarafı bayraktarı oğlan tarafı bayraktarına çeşitli manzum sorular sorar. Avşar köylerinde Kız evi oğlan evinden BAYRAK YOLU ister. Bahşiş almadan da yolu açmazlar. Sorular bilinince yol açılır ve düğüncüler ile karşılayıcılar köye girerler. Karatepeli'de gelin ve güveği gerdeğe girdikten sonra kız tarafı düğüncüleri ve kızın akrabaları büyük bir heyecan içindedir. Sabaha kadar evlerinde uyumazlar. Güveği kızı istediği gibi bulduğu takdirde dışarı çıkar, dikili olan BAYRAĞI YIKAR ve bir el tüfek atar. İşte bu kız tarafı için en büyük müjdedir. Köyün içinde "Er olmuşlar" diye müjdeler dolaşır. Eğer bunun aksi olursa yani silah sıkılmazsa, bayrak yıkılmazsa buna "küslük" denir. Kız ve oğlan aileleri içinde "Horhor" (dedikodu) olur. Gelini ya da güveği elde edemeyip kaçıran kız ya da oğlan analarının düğün için en büyük kargışları (bedduaları) BAYRAĞIN DİKİLİ, ESVABIN KESİLİ KALSIN sözüdür.

Bu haber 674 defa okunmuştur.

Delicious  Facebook  FriendFeed  Twitter  Google  StubmleUpon  Digg  Netvibes  Reddit
ÖĞRETMENLER GÜNÜ YAKLAŞIRKEN21 Kasım 2019

HAVA DURUMU

GİRESUN

SİTE ÖNERİLERİ

___www.sanatadair.com___


RSS Kaynağı | Yazar Girişi | Yazarlık Başvurusu

Altyapı: MyDesign Haber Sistemi